Pomoc medyczna

Spis treści

2. Objawy choroby Parkinsona
2.1 Objawy ruchowe choroby Parkinsona
Cztery główne objawy, które są podstawą rozpoznania choroby to:
• drżenie występujące w spoczynku,
• spowolnienie ruchowe,
• sztywność mięśni,
• zaburzenia stabilności postawy.
Choroba może zacząć się od każdego z wymienionych objawów. U 70% chorych zaczyna się od drżenia jednej ręki, które występuje w spoczynku i ustępuje lub zmniejsza się chwilowo przy zmianie pozycji lub w czasie ruchu. Później drżenie pojawia się także w nodze, często po tej samej stronie, a następnie w pozostałych kończynach, czasami także widoczne jest na brodzie lub języku. Objawem łatwo zauważalnym przez otoczenie, a trudniej przez samego chorego, jest spowolnienie ruchowe (bradykinezja), polegające na opóźnieniu rozpoczęcia ruchu oraz zwolnieniu jego szybkości i zmniejszeniu amplitudy (zakresu). Spowolnienie ruchowe na twarzy zwane hipomimią widoczne jest jako rzadkie mruganie i zubożenie ekspresyjności twarzy. Mikrografia (zmniejszenie wielkości pisanych liter) oraz cicha, monotonna mowa mogą być również pierwszymi przejawami choroby. Chorzy skarżą się również na sztywność mięśniową, często na początku asymetryczną, dotyczącą kończyn po jednej stronie. Sztywność dodatkowo utrudnia spowolniały już ruch kończyn i tułowia............

 

2.2 Objawy pozaruchowe choroby Parkinsona
Opisanym powyżej, typowym objawom ruchowym ch.P. często towarzyszą także inne, pozaruchowe, które w znacznym stopniu przyczyniają się do pogorszenia jakości życia chorych. Już w pierwszym opisie choroby z 1817 roku, opublikowanym na podstawie obserwacji 6 chorych, James Parkinson zwrócił uwagę na objawy pozaruchowe, takie jak ślinotok i zaparcia. Najwcześniejszymi objawami pozaruchowymi, występującymi na początku choroby lub wyprzedzającymi typowe objawy ruchowe nawet o kilka lat, są: zaburzenia węchu i smaku, zaparcia i depresja. Objawy te nie są jednak swoiste dla ch.P., poprzedzają również inne choroby zwyrodnieniowe mózgu, takie jak choroba Alzheimera, lub mogą być spowodowane wieloma innymi przyczynami.

Zmiany patologiczne w ch.P. nie dotyczą tylko regionów mózgu odpowiedzialnych za funkcje ruchowe, ale już na bardzo wczesnym etapie choroby występują także w strukturach układu nerwowego odpowiedzialnych za tzw. funkcje autonomiczne, czyli za prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, układu moczowego i wielu innych narządów wewnętrznych. 2.3 Późne objawy choroby Parkinsona
Z upływem czasu dołączają się kolejne objawy ruchowe, typowe dla zaawansowanego okresu choroby. Pogarsza się chód; do opisanych już wyżej zaburzeń dochodzą zastygnięcia (ang. freezing) podczas chodu, dreptanie przy początku ruchu lub zmianie jego kierunku ruchu; częściej występują upadki związane z zaburzeniami chodu. Zastygnięcia, polegające na nagłym, kilku sekundowym lub kilku minutowym znieruchomieniu, niemożności wykonania jakiegokolwiek ruchu, opisywane są przez chorych jako odczucie "jakby stopy przymarzły do podłoża". Zastygnięciom towarzyszy nierzadko silny lęk i niepokój, a występujące wówczas zaburzenia postawy i równowagi mogą prowadzić do upadku. Dreptanie występuje nie tylko przy rozpoczynaniu chodzenia lub zmianie kierunku ruchu, pojawia się często również przy przechodzeniu przez drzwi czy inne wąskie przejścia.

Sporadyczne upadki w zaawansowanym okresie ch.P. zdarzają się u większości chorych. Ocenia się, że około 60% chorych upada 1 raz na rok, a 13% z nich upada wielokrotnie. Upadki mogą być spowodowane nie tylko zaburzeniami chodu, ale także nagłymi spadkami ciśnienia tętniczego (należy zweryfikować dawki leków obniżających ciśnienie i wykonać badania w kierunku zaburzeń układu autonomicznego!), zaburzeniem ostrości wzroku (źle dobrane szkła korekcyjne), zaburzeniami laryngologicznymi (wskazana konsultacja z oceną funkcji błędników), zaburzeniami krążenia mózgowego (wskazana konsultacja neurologiczna i badanie USG tętnic domózgowych). Jak już pisano, upadki mogą być przyczyną złamań kości i innych zmian pourazowych, ale mogą również powodować lęk przed samodzielnym poruszaniem się, co przedwcześnie ogranicza aktywność życiową tych chorych i może być przyczyną kolejnych powikłań, tym razem wynikających z unieruchomienia, takich jak zakrzepica żył czy zapalenie płuc.............


2.4 Powikłania polekowe w chorobie Parkinsona
Niektóre z późnych objawów ch.P. wiążą się z wieloletnim leczeniem lewodopą lub agonistami receptora dopaminowego (patrz dalej). Początek terapii lewodopą powoduje z reguły dużą poprawę sprawności chorych, która utrzymuje się przez kilka lat. Jest to tzw. "miesiąc miodowy"" leczenia. Zazwyczaj już po 3 - 5 latach leczenia aż u 50% chorych pojawiają się specyficzne zaburzenia ruchowe zwane fluktuacjami i dyskinezami. Fluktuacje polegają na występowaniu wyraźnych zmian sprawności ruchowej chorych w ciągu doby. W pierwszych latach stosowania lewodopy, np. 3 razy dziennie, sprawność ruchowa chorego pozostaje zwykle na tym samym poziomie przez cały dzień. Potem czas skutecznego działania leku zaczyna się stopniowo skracać i występują naprzemienne stany dobrej sprawności ruchowej, zwane stanami "on", i znacznie gorszej sprawności ruchowej, zwane stanami "off". Stan "on" pojawia się z reguły w jakiś czas po przyjęciu tabletek lewodopy (30 - 60 minut) i stopniowo, po kilku godzinach przechodzi w stan "off". W dalszych latach choroby czas trwania stanu "on" ulega stopniowemu skracaniu się, a stan "off" - wydłużaniu się. Wyraźne zmiany sprawności zaczynają też pojawiać się nagle, w ciągu kilku minut. Tego typu zmiany sprawności są wyraźnie związane z rytmem przyjmowania leku i dają się przewidzieć. Niestety, u niektórych chorych występują także nagłe stany "off" bez wyraźnego związku z lekiem, a czasem zjawisko "on-off" polegające na wielokrotnym, szybkim przejściu z jednego stanu w drugi..........

 

Newsletter

Jeśli chcesz być na bieżąco informowany o aktualnościach wydarzających się na naszej stronie wpisz swój adres e-mail

Kontakt

Stowarzyszenie Ostoja
ul. Ariańska 7/3
31-505 Kraków

tel.  +48  663 506 011
fax. +48 12 422 59 77
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.